مالیات طلا چیست؟ راهنمای کامل مالیات طلافروشان و خریداران طلا

وقتی صحبت از مالیات طلا می‌شود، یکی از اولین سؤالات خریداران این است که هنگام خرید طلا دقیقا بابت چه چیزی مالیات می‌پردازیم؟ از طرف دیگر، طلافروشان و فعالان بازار طلا باید با مقررات مالیاتی، نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده، ثبت معاملات و تکالیف مربوط به صورتحساب‌های الکترونیکی آشنا باشند.

طلافروشان علاوه بر مالیات بر ارزش افزوده، ممکن است با مالیات عملکرد و در شرایطی با مقررات مربوط به مالیات بر عایدی سرمایه هم مواجه باشند. بنابراین برای محاسبه صحیح مالیات طلا باید میان انواع مالیات تفاوت قائل شد. در این مقاله همراهمان باشید تا با هم نحوه محاسبه مالیات ارزش افزوده بر طلا و سوالات مربوط به مالیات طلا و همچنین نحوه ارسال صورتحساب مالیاتی از طریق سامانه معتمد ما را بررسی کنیم.

مالیات طلافروشان

مالیات طلافروشان فقط یک نوع مالیات نیست و بسته به نوع فعالیت و وضعیت معامله، چند تکلیف مالیاتی می‌تواند مطرح باشد. مهم‌ترین موارد عبارتند از:

• مالیات بر ارزش افزوده
• مالیات عملکرد یا مالیات بر درآمد
• مالیات بر عایدی سرمایه در مواردی که شرایط قانونی آن وجود داشته باشد.

مالیات بر ارزش افزوده طلا چیست؟

مالیات بر ارزش افزوده طلا مالیاتی است که در زمان فروش مصنوعات طلا، بر بخش‌هایی از معامله که قانون آن‌ها را مشمول مالیات دانسته است، دریافت می‌شود.

بر اساس ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، اصل طلا، جواهر و پلاتین به‌کاررفته در مصنوعات معاف است؛ اما اجرت ساخت و سود فروشنده مشمول مالیات و عوارض هستند.

به زبان ساده، مبلغ فاکتور طلا را می‌توان به چند بخش تقسیم کرد:

وضعیت مالیات بر ارزش افزوده	بخش فاکتور
معاف	اصل طلا
مشمول	اجرت ساخت
مشمول	سود فروشنده
۱۰٪ بخش‌های مشمول	مالیات بر ارزش افزوده

بنابراین اگر هنگام خرید طلا مشاهده کردید که مالیات بر ارزش افزوده روی کل ارزش اصل طلا محاسبه شده، باید جزئیات فاکتور را بررسی کنید.

مالیات عملکرد یا مالیات بر درآمد

مالیات عملکرد طلافروشان همان مالیاتی است که از سود حاصل از فعالیت شغلی یک سال طلافروش محاسبه و دریافت می‌شود. این مالیات با مالیات بر ارزش افزوده‌ای که در فاکتور فروش طلا محاسبه می‌شود، تفاوت دارد.

به زبان ساده، سازمان امور مالیاتی برای محاسبه مالیات عملکرد، صرفا به کل مبلغ فروش طلا نگاه نمی‌کند؛ بلکه درآمد و هزینه‌های قابل قبول مالیاتی کسب‌وکار بررسی و در نهایت درآمد مشمول مالیات تعیین می‌شود.

فرمول استخراج درآمد ساده است:

هزینه‌های قابل قبول مالیاتی– درآمدهای حاصل از فعالیت= درآمد مشمول مالیات

سپس مالیات بر اساس نرخ‌های مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم که 15 تا 25 درصد است، محاسبه می‌شود.

آیا مالیات عملکرد طلافروش روی کل فروش طلاست؟

خیر. این یکی از مهم‌ترین نکات درباره مالیات طلافروشان است. مثلا اگر یک طلافروش در طول سال ۲۰ میلیارد تومان فروش داشته باشد، نمی‌توان گفت مالیات او مستقیما از ۲۰ میلیارد تومان محاسبه می‌شود. در فعالیت طلافروشی، بخش عمده مبلغ فروش مربوط به ارزش خود طلا است و باید درآمد و هزینه‌های فعالیت طبق مقررات مالیاتی بررسی شود.

مالیات بر عایدی سرمایه چه طرحی است؟

مالیات بر عایدی سرمایه، نوعی مالیات مستقیم است که بر سود حاصل از فروش برخی دارایی‌ها اعمال می‌شود. هدف اصلی این طرح، کاهش سوداگری و فعالیت‌های سفته‌بازانه در بازارهایی مثل طلا، سکه، خودرو و مسکن و هدایت سرمایه‌ها به سمت فعالیت‌های مولد اقتصادی است.

در واقع منظور از عایدی سرمایه، اختلاف بین قیمت خرید و قیمت فروش یک دارایی مثل طلا است؛ یعنی اگر فردی طلای خود را با قیمت مشخصی خریداری کند و بعد از افزایش ارزش آن، با قیمت بالاتری بفروشد، سود حاصل از این افزایش ارزش می‌تواند مشمول مالیات بر عایدی سرمایه شود.

نحوه محاسبه این مالیات هم به این صورت است:

نرخ مالیات × (قیمت فروش-قیمت خرید)

نرخ مالیات هم بسته به سال نگهداری طلا (دارایی) بین 0 تا 40 متغیر است. نرخ مالیات برای نگهداری بین 1 تا 2 سال، 20 درصد، بیشتر از 2 سال، 10 درصد و بیش از 5 سال شامل 5 درصد خواهد بود.

نکته: معاملات رسمی صندوق‌های طلا و اشخاصی که تا 200 گرم طلا نگهداری کرده‌اند، از پرداخت این مالیات معاف هستند.

انواع دارایی طلا

طلا فقط به شکل زیورآلات خرید و فروش نمی‌شود. از نظر مقررات مالیات بر عایدی سرمایه نیز دامنه دارایی‌های مشمول، گسترده‌تر از مصنوعات طلاست.

در قانون مالیات‌های مستقیم، انواع طلا، نقره، پلاتین و مسکوکات آن‌ها و همچنین جواهرآلات در فهرست دارایی‌های موضوع مالیات بر عایدی سرمایه اشخاص قرار گرفته‌اند.

نمونه	نوع دارایی
انگشتر، دستبند، گردنبند	طلای ساخته‌شده
طلای آب‌شده معامله‌شده در بازار	طلای آب‌شده
انواع سکه طلا	سکه و مسکوکات
شمش‌های طلا	شمش طلا
مصنوعات دارای سنگ‌های قیمتی	جواهرات
بسته به نوع و شکل دارایی	طلای خام

البته وضعیت مالیاتی هر یک از این دارایی‌ها می‌تواند با توجه به نوع معامله، شخص معامله‌کننده و مقررات مربوط متفاوت باشد.

انواع مالیات طلا 

مالیات‌های مرتبط با طلا را به صورت خلاصه می‌توان به شکل زیر دسته‌بندی کرد:

نوع مالیات	چه کسی درگیر آن است؟	مبنای مالیات
مالیات بر ارزش افزوده	فروشنده و در نهایت مصرف‌کننده	اجرت+سود
مالیات عملکرد	طلافروش و فعال اقتصادی	سود حاصل از درآمد مشمول مالیات
مالیات بر عایدی سرمایه	افراد فاقد فعالیت تجاری که صرفا خرید و فروش طلا می‌کنند.	عایدی حاصل از اختلاف بین خرید و فروش طلا
مالیات مربوط به تکالیف صورتحساب	فعالان مشمول مقررات سامانه مؤدیان	حسب مورد و نوع تخلف

بنابراین عبارت “مالیات طلا” می‌تواند به چند موضوع متفاوت اشاره داشته باشد و ابتدا باید مشخص شود منظور مالیات هنگام خرید طلا، مالیات طلافروش یا مالیات حاصل از فروش سرمایه‌ای طلا است.

مالیات بر ارزش افزوده طلا چند درصد است؟

در سال 1405 هم نرخ مالیات بر ارزش افزوده مربوط به اجرت ساخت و سود طلا، جواهر و پلاتین ۱۰ درصد است.

لازم به ذکر است که این ۱۰ درصد روی اصل طلا محاسبه نمی‌شود.

طبق مقررات، اصل طلا، جواهر و پلاتین به‌کاررفته در مصنوعات از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است و مالیات ۱۰ درصدی فقط به اجرت ساخت و سود فروشنده تعلق می‌گیرد.

مالیات طلا برای مردم چگونه محاسبه می‌شود؟

هنگام خرید طلا مالیات مشتریان همان ارزش افزوده‌ای است که فقط روی سود و اجرت ساخت آن محاسبه می‌شود و باید به‌علاوه ارزش روز اصل طلا+اجرت+سود پرداخت شود.

نحوه محاسبه مالیات طلا و فرمول آن

فرمول کلی محاسبه طلا به این صورت است:

مالیات بر ارزش افزوده = ۱۰٪ × (اجرت ساخت+ سود فروشنده)

فرض کنیم ارزش اصل طلا، ۸۰ میلیون تومان، اجرت ساخت، ۸ میلیون تومان و سود فروشنده برابر ۴ میلیون تومان است.

ابتدا مبلغ مشمول مالیات را محاسبه می‌کنیم:

12 میلیون تومان = 8 + 4 

سپس 10 درصد آن را به عنوان مالیات در نظر می‌گیریم:

1.2 میلیون تومان=  10٪ × 12 

در این مثال، مالیات بر ارزش افزوده 1 میلیون و 200 هزار تومان است. نکته مهم این است که 10 درصد به 80 میلیون تومان اصل طلا تعلق نمی‌گیرد.

خریدار در نهایت باید 80+8+4+1.3

 (مجموعا 93 میلیون و 300 هزار تومان) بپردازد.

اشتباهات و نکاتی که می‌تواند مالیات سنگین برای شما داشته باشد

در معاملات طلا، بعضی اشتباهات می‌تواند باعث ایجاد بدهی یا جریمه مالیاتی شود. مهم‌ترین موارد عبارتند از:

انتخاب اینتاکد اشتباه

یکی از اشتباهات مهم طلافروشان در زمان ثبت و تکمیل اطلاعات مالیاتی، انتخاب اینتاکد نامتناسب با فعالیت واقعی است.

اینتاکد در واقع کد فعالیت اقتصادی مؤدی است و انتخاب آن می‌تواند در تعیین نسبت سود فعالیت و در نتیجه محاسبه درآمد مشمول مالیات اثرگذار باشد. برای صنف طلا هم فعالیت‌های مختلفی مانند خرده‌فروشی طلا، عمده‌فروشی، فروش طلای آب‌شده، سکه‌فروشی و فعالیت‌های حق‌العمل‌کاری دارای عناوین و کدهای متفاوت هستند.

درج نکردن اجزای فاکتور به صورت تفکیک‌شده

طلافروشان باید ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، حق‌العمل و سود فروشنده را در صورتحساب الکترونیکی به تفکیک درج کنند.

 ثبت نکردن معاملات در سامانه مؤدیان

عرضه‌کنندگان کالا و خدمات مربوط به طلا، جواهر و پلاتین مشمول تکالیف مربوط به ثبت معاملات در سامانه مؤدیان هستند. عدم ثبت یا کتمان معاملات می‌تواند موجب جرائم مالیاتی شود.

نداشتن اسناد و فاکتور خرید

برای اشخاصی که دارایی طلا را به‌عنوان سرمایه نگهداری می‌کنند، مستندات خرید می‌تواند در تعیین قیمت خرید و محاسبه عایدی سرمایه اهمیت داشته باشد. قانون هم در محاسبه عایدی سرمایه طلا، در صورت وجود صورتحساب الکترونیکی خرید، نحوه استفاده از آن را مشخص کرده است.

اشتباه گرفتن نرخ مالیات ارزش افزوده با مالیات عملکرد

مالیات بر ارزش افزوده و مالیات عملکرد دو مالیات متفاوت هستند. مالیاتی که در فاکتور طلا به‌عنوان ارزش افزوده دریافت می‌شود با مالیات عملکرد سالانه طلافروش یکی نیست.

چطور صورتحساب طلا را در سامانه مودیان ثبت کنیم؟

با ثبت نام در شرکت معتمد ایرانیان، پنلی در اختیارتان قرار داده می‌شود که امکان ارسال فاکتور رسمی به صورت صورتحساب الکترونیکی بر اساس الگوی طلا، جواهر و پلاتین (الگوی سوم) و رایگان برایتان فراهم می‌شود. برای ثبت نام و راهنمایی جهت ارسال صورتحساب می‌توانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.